Ngày 20 tháng 10 năm 2020 đã diễn ra Hội nghị Quan chức cấp cao phụ trách văn hóa nghệ thuật ASEAN lần thứ 16 (SOMCA 16) và các hội nghị liên quan với các nước đối thoại Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc theo hình thức trực tuyến do Campuchia – quốc gia đảm nhận vai trò Chủ tịch Hội nghị Bộ trưởng phụ trách văn hóa nghệ thuật ASEAN giai đoạn 2020-2022 tổ chức dưới sự chủ trì của bà Pen Moni Makara – Quốc Vụ khanh Bộ Văn hóa và Nghệ thuật Campuchia. Tham dự hội nghị có Ngài Kung Phoak – Phó Tổng Thư ký ASEAN và đại diện các cơ quan phụ trách văn hóa nghệ thuật ASEAN và các nước đối thoại. Đoàn Việt Nam do ông Lê Ngọc Định – Phó Cục trưởng Cục Hợp tác quốc tế, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch dẫn đầu tham dự hội nghị.
Tại hội nghị SOMCA 16, bà Pen Moni Makara – Quốc Vụ khanh Bộ Văn hóa và Nghệ thuật Campuchia đã có bài phát biểu chào mừng các đại biểu, đại diện các nước ASEAN cùng trao đổi các nội dung: hoàn thiện dự thảo Bản tường thuật Bản sắc ASEAN – một trong những văn kiện quan trọng dự kiến được báo cáo tại Hội nghị AMCA 9, sau đó trình Hội nghị Cấp cao ASEAN 37 thông qua nhân dịp năm 2020 được chọn là Năm Bản sắc ASEAN; xây dựng Danh sách Di sản văn hóa ASEAN; Tăng cường hợp tác ngành công nghiệp văn hóa sáng tạo trong ASEAN; thống nhất về đề xuất Siem Reap là thành phố Văn hóa ASEAN gia đoạn 2020-2022 theo kiến nghị của Campuchia; chuẩn bị chương trình nghị sự cho hội nghị Bộ trưởng phụ trách văn hóa nghệ thuật ASEAN lần thứ 9 (AMCA 9) và các nội dung liên quan khác về hợp tác văn hóa ASEAN trong tình hình dịch bệnh Covid-19 đang có nhiều diễn biến phức tạp. Để chuẩn bị cho hội nghị này, trước đó, các nước ASEAN đã trao đổi dự thảo các văn kiện liên quan. Tại hội nghị này, Việt Nam đã tham gia các ý kiến, đặc biệt nội dung liên quan đến Điều khoản tham chiếu khi thành lập Ban Chuyên gia và Nhóm làm việc đặc biệt để triển khai Danh sách di sản văn hóa ASEAN, góp ý với dự thảo Bản tường thuật Bản sắc ASEAN…
Tại hội nghị Quan chức cấp cao phụ trách văn hóa ASEAN với các nước đối thoại Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc lần thứ 12 (SOMCA + 3 lần thứ 12), các nước ASEAN đánh giá cao và ghi nhận sự hợp tác tích cực của các nước Trung Quốc, Nhật Bản và Hàn Quốc. Hội nghị đã cập nhật lại tình hình hợp tác của Mạng lưới hợp tác văn hóa ASEAN+3 với các dự án về hệ thống thành phố văn hóa Đông Á, các chương trình hợp tác di sản văn hóa, phát triển nguồn nhân lực. Với vai trò điều phối hợp tác ASEAN+3, Việt Nam đã báo cáo, cập nhật tình hình hợp tác văn hóa nghệ thuật ASEAN+3 trong giai đoạn 2019-2021. Hội nghị SOMCA+3 lần thứ 12 đã trao đổi nội dung về hợp tác ASEAN+3 để trình hội nghị Bộ trưởng phụ trách văn hóa nghệ thuật ASEAN với Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc lần thứ 9 xem xét, thong qua.
Hội nghị Quan chức cấp cao phụ trách văn hóa nghệ thuật ASEAN-Trung Quốc lần thứ 8 (SOMCA + Trung Quốc lần thứ 8) được diễn ra dưới sự chủ trì của Campuchia và đồng chủ trì Trung Quốc. Hội nghị đánh giá lại tiến độ hợp tác văn hóa ASEAN-Trung Quốc, đồng thời cập nhật Kế hoạch Hành động ASEAN-Trung Quốc về văn hóa nghệ thuật giai đoạn 2019-2021. Các kết quả của hội nghị SOMCA+Trung Quốc lần thứ 8 sẽ được trình lên hội nghị Bộ trưởng Văn hóa ASEAN-Trung Quốc lần thứ 5.
Trong hợp tác với Nhật Bản, hội nghị Quan chức cấp cao phụ trách văn hóa nghệ thuật ASEAN-Nhật Bản lần thứ 7 (SOMCA + Nhật Bản lần thứ 7) được tổ chức để chuẩn bị nội dung cho hội nghị Bộ trưởng Văn hóa ASEAN-Nhật Bản lần thứ 4. Việt Nam với vai trò điều phối hợp tác ASEAN – Nhật Bản đã báo cáo tại hội nghị kết quả hợp tác ASEAN-Nhật Bản về văn hóa nghệ thuật thời gian qua và một số dự án dự kiến tiếp tục được triển khai thời gian tới, trong đó có dự án lưu trữ di sản kỹ thuật số mà Việt Nam sẽ tham gia giai đoạn 2 của dự án từ năm 2022.
Về hợp tác ASEAN-Hàn Quốc, để chuẩn bị cho hội nghị Bộ trưởng Văn hóa ASEAN-Hàn Quốc lần thứ 4, đại diện các nước ASEAN và Hàn Quốc đã tham dự hội nghị Quan chức cấp cao phụ trách văn hóa nghệ thuật ASEAN-Hàn Quốc lần thứ 7 (SOMCA + Hàn Quốc lần thứ 7). Hàn Quốc là một trong những quốc gia có hợp tác văn hóa nghệ thuật tích cực nhất trong các nước đối thoại của ASEAN. Tại hội nghị SOMCA+Hàn Quốc lần thứ 7, ngoài việc các nước cập nhật tiến độ hợp tác ASEAN-Hàn Quốc giai đoạn 2019-2021, Hàn Quốc đã đưa ra các sáng kiến, trao đổi cùng các nước ASEAN về việc thành lập Tổ chức Nghệ thuật nghe nhìn ASEAN-Hàn Quốc, Tổ chức Hợp tác Di sản văn hóa ASEAN-Hàn Quốc, Hợp tác mở rộng cơ hội học tiếng Hàn trong các nước ASEAN, Hội nghị Đổi mới Văn hóa ASEAN-Hàn Quốc. Việt Nam cùng các nước ASEAN đã trao đổi, đưa ra ý kiến đề nghị phía Hàn Quốc làm rõ hơn về mục đích, ý nghĩa và yêu cầu của các sáng kiến này trước khi trình hội nghị AMCA-Hàn Quốc lần thứ 4 xem xét.
Tại các hội nghị nêu trên, đại diện các nước ASEAN và các nước đối thoại đã hoàn thiện bản dự thảo Thông cáo báo chí chung để trình Hội nghị AMCA 9 và các hội nghị liên quan với các nước Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc thông qua. Theo kế hoạch, Hội nghị Bộ trưởng phụ trách Văn hóa nghệ thuật ASEAN lần thứ 9, Hội nghị Bộ trưởng Văn hóa ASEAN+3 lần thứ 9, Hội nghị Bộ trưởng Văn hóa ASEAN-Trung Quốc lần thứ 5, Hội nghị Bộ trưởng Văn hóa ASEAN-Nhật Bản lần thứ 4, Hội nghị Bộ trưởng Văn hóa ASEAN-Hàn Quốc lần thứ 4 sẽ được tổ chức ngày 22 tháng 10 năm 2020 theo hình thức trực tuyến do Bộ trưởng Bộ Văn hóa và Nghệ thuật Campuchia chủ trì./.