(Jakarta, Indonesia) – Từ ngày 25 đến ngày 28 tháng 11 năm 2025, tại Trụ sở Ban Thư ký ASEAN, Hội nghị Ủy ban Văn hóa Thông tin ASEAN (COCI) lần thứ 60 đã diễn ra trọng thể dưới sự chủ trì của nước chủ nhà Indonesia. Sự kiện không chỉ đánh dấu cột mốc lần thứ 60 các quốc gia thành viên cùng ngồi lại trong một cơ chế chính thức, mà còn là dịp kỷ niệm hành trình bền bỉ 47 năm (1978 – 2025) vun đắp sự hiểu biết và gắn kết khu vực. Bà Trần Hải Vân, Phó Cục trưởng Cục Hợp tác quốc tế, dẫn đầu đoàn Việt Nam tham dự Hội nghị.
Trước Hội nghị toàn thể, tại phiên họp của Tiểu ban Văn hóa (SCC), các nước thành viên đã thảo luận sôi nổi và thống nhất đẩy mạnh triển khai Khung phát triển bền vững Kinh tế sáng tạo ASEAN (ACE Sustainability Framework) – một sáng kiến của khuôn khổ hợp tác ASEAN-Vương quốc Anh hiện đang do Việt Nam điều phối. Bên cạnh đó, dự án Lưu trữ Kỹ thuật số Di sản Văn hóa ASEAN (ACHDA) giai đoạn 2 cũng được xác định là ưu tiên quan trọng nhằm số hóa và bảo tồn kho tàng di sản khu vực trên nền tảng công nghệ hiện đại, song song với việc củng cố các dự án hợp tác với đối tác đối thoại như “Di sản chung ASEAN-Hàn Quốc” hay “Mạng lưới Thành phố Văn hóa ASEAN+3”. Tiểu ban Thông tin (SCI) tập trung hướng về mục tiêu xây dựng không gian thông tin an toàn và trách nhiệm. Các đại biểu đã dành nhiều thời gian bàn thảo về các sáng kiến thiết thực như phòng chống tin giả (Fake News), nâng cao năng lực truyền thông số và ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong báo chí. Đáng chú ý, Việt Nam tiếp tục khẳng định vai trò chủ động khi đề xuất tổ chức các diễn đàn chuyên sâu về chuyển đổi số trong các hãng thông tấn vào năm 2026.
Ngày 26/11/2025, Hội nghị toàn thể COCI 60 chính thức khai mạc với sự tham dự của đại diện 11 quốc gia thành viên ASEAN, trong đó lần đầu tiên có sự tham gia đầy đủ của Timor-Leste với tư cách thành viên chính thức.
Bộ trưởng Bộ Văn hóa Indonesia Fadli Zon đã tới dự và có bài phát biểu chào mừng. Ông nhấn mạnh vai trò lịch sử của COCI kể từ khi thành lập năm 1978 như một trụ cột kết nối người dân trong đa dạng văn hóa của ASEAN. Bộ trưởng Fadli Zon cũng kêu gọi các nước thành viên cùng nhau khai thác tiềm năng của hơn 220 triệu thanh niên ASEAN – nguồn “nguyên liệu” vô giá cho sự sáng tạo và đổi mới. Ông cũng đánh giá cao sự hợp tác chặt chẽ giữa Indonesia, Malaysia, Singapore và Brunei trong việc đề cử hồ sơ đa quốc gia về Kebaya lên UNESCO, coi đây là minh chứng sống động cho tinh thần đoàn kết khu vực.
Tại Hội nghị, các quốc gia thành viên đã rà soát và đánh giá toàn diện việc thực hiện Kế hoạch Chiến lược ASEAN về Văn hóa và Nghệ thuật cũng như Thông tin và Truyền thông giai đoạn 2016-2025. Trên cơ sở báo cáo từ hai tiểu ban SCC và SCI, Hội nghị đã thống nhất thông qua Báo cáo chung và danh mục các dự án hợp tác cho năm tài khóa 2026 với tổng ngân sách được phê duyệt cho các dự án văn hóa mới là hơn 95.000 USD. Đặc biệt, Hội nghị đã đặt nền móng vững chắc cho việc xây dựng Kế hoạch Chiến lược mới giai đoạn 2026-2035, hướng tới một Cộng đồng ASEAN bản sắc, năng động, thích ứng và lấy người dân làm trung tâm.
Lào sẽ đảm nhận vai trò Chủ tịch COCI nhiệm kỳ tới và đăng cai tổ chức Hội nghị COCI lần thứ 61 vào năm 2026.
Điểm nhấn khép lại chuỗi sự kiện là Lễ kỷ niệm COCI 60 và Diễn đàn chia sẻ kinh nghiệm. Phát biểu tại Lễ kỷ niệm, Phó Tổng Thư ký ASEAN phụ trách Cộng đồng Văn hóa – Xã hội, ngài San Lwin, đã gửi lời tri ân sâu sắc tới các thế hệ đã và đang đóng góp cho COCI, từ các nhà hoạch định chính sách đến các nghệ sĩ và những người thực hành văn hóa vì sự cống hiến không mệt mỏi để thúc đẩy một khu vực sôi động thông qua nghệ thuật cũng như xây dựng một môi trường thông tin bao trùm. Ông nhấn mạnh: “Được thành lập từ năm 1978, COCI đã không ngừng thúc đẩy sự hiểu biết lẫn nhau và tình đoàn kết giữa các thành viên ASEAN, đồng thời đóng góp tích cực vào sự phát triển của khu vực.” COCI là một trong những ủy ban chuyên ngành lâu đời nhất của ASEAN, là nền tảng cho sự kết nối giữa người dân trong khu vực. Thông qua các chương trình của mình, COCI cung cấp một nền tảng sôi động để chia sẻ kiến thức, nuôi dưỡng sự sáng tạo và thúc đẩy nhận thức cũng như bản sắc ASEAN.
Cũng tại buổi lễ, bà Endah Tjahjani Dwirini Retno Astuti, Cục trưởng Cục ngoại giao công chúng, tuyên truyền và văn hóa (Bộ Văn hoá Indonesia), đã có những chia sẻ xúc động về tinh thần học hỏi lẫn nhau trong ngôi nhà chung ASEAN. Trong đó, bà khẳng định khu vực đã học được từ Việt Nam sự quyết tâm, năng động và tinh thần làm việc chăm chỉ, coi đó là bài học về cách một quốc gia có thể nỗ lực phát triển mạnh mẽ nhưng vẫn gìn giữ sự tôn trọng sâu sắc và kiên định đối với di sản văn hóa.
Tâm điểm của Diễn đàn là các phiên thảo luận bàn tròn quy tụ các chuyên gia gạo cội đã gắn bó với COCI qua nhiều thời kỳ. Các đại biểu đã cùng nhìn lại sứ mệnh ban đầu của COCI là thúc đẩy sự hiểu biết và xóa bỏ rào cản văn hóa và đưa ra nhận định rằng COCI không thể chỉ dừng lại là một nền tảng giao lưu đơn thuần. Cơ chế này cần phải chuyển mình trở thành một “bệ phóng” thực sự cho sự phát triển thịnh vượng của khu vực. Tầm nhìn mới này được xác định dựa trên ba trụ cột chiến lược: biến văn hóa thành nguồn tài nguyên cho kinh tế sáng tạo, tận dụng công nghệ số để kiến tạo sản phẩm văn hóa mới và tạo cơ chế thực chất để thế hệ trẻ ASEAN khởi nghiệp sáng tạo cùng nhau.
Cũng trong khuôn khổ Lễ kỷ niệm, các đại biểu đã tham quan Triển lãm Ký ức COCI trưng bày các kỷ vật lịch sử và trao giải cho Cuộc thi Ảnh ASEAN-COCI với chủ đề “ASEAN: Một cộng đồng, Một vận mệnh”, tôn vinh vẻ đẹp đa dạng và sức sống của cộng đồng ASEAN.
Bùi Thuỳ Dung