Ngày 3/7, trong khuôn khổ Liên hoan phim châu Á Đà Nẵng lần thứ IV (DANAFF) đã diễn ra “Hội thảo Công nghiệp điện ảnh Mỹ – Mô hình thành công và bài học cho Việt Nam”. TS. Nguyễn Phương Hòa, Cục trưởng Cục Hợp tác quốc tế đại diện Bộ VHTTDL tham dự sự kiện.
Hội thảo nằm trong chuỗi các hoạt động “Tiêu điểm điện ảnh Hoa Kỳ” tại DANAFF IV (gồm trình chiếu phim kinh điển Hoa Kỳ, lớp đào tạo chuyên sâu với các giảng viên đến từ Đại học Columbia…) Càng đặc biệt hơn khi hội thảo diễn ra vào đúng dịp kỷ niệm Quốc khánh lần thứ 250 của Hoa Kỳ (4/7/1776 – 4/7/2026).
Phát biểu khai mạc hội thảo, TS. Ngô Phương Lan, Chủ tịch Hiệp hội Xúc tiến Phát triển Điện ảnh Việt Nam, Nhà sáng lập, Giám đốc DANAFF nhấn mạnh vai trò thiết yếu của hợp tác quốc tế đối với nền điện ảnh nước nhà. Theo bà Ngô Phương Lan, sự vĩ đại của Hollywood không chỉ nằm ở những tác phẩm ăn khách, mà cốt lõi là khả năng kết nối đồng bộ từ sáng tạo, sản xuất, phát hành, marketing đến khai thác tài sản trí tuệ. Trong bối cảnh ngành công nghiệp văn hóa nước nhà đang đứng trước nhiều cơ hội phát triển mạnh mẽ, hội thảo hướng tới mục tiêu phân tích, chắt lọc những bài học quý báu để vận dụng linh hoạt, phù hợp với điều kiện và bản sắc riêng của Việt Nam.
Đại diện Đại sứ quán Hoa Kỳ, tham tán Mary Beth Polley, khẳng định điện ảnh là công cụ hiệu quả nhất để giao tiếp và kết nối giữa các quốc gia. Phía Hoa Kỳ đánh giá cao sự năng động, tài năng của những người làm phim Việt Nam và cam kết tiếp tục hợp tác để thúc đẩy đổi mới, sáng tạo trong ngành công nghiệp văn hóa.
Đa chiều góc nhìn từ các nghiên cứu chuyên sâu
Các tham luận tại hội thảo đã mang đến cái nhìn toàn diện thông qua việc phân tích vị thế toàn cầu của Hollywood dưới lăng kính lịch sử và văn hóa. Nội dung thảo luận tập trung làm rõ tầm quan trọng của việc hoàn thiện quy trình sản xuất chuyên nghiệp, từ việc chuẩn hóa ngôn ngữ điện ảnh trong công tác đào tạo đạo diễn, ứng dụng các mô thức kể chuyện kinh điển để phản ánh cảm thức xã hội đương đại, cho đến quy trình làm nhạc phim và nghệ thuật sử dụng âm thanh tối ưu để dẫn dắt cảm xúc người xem. Bên cạnh đó, các chuyên gia cũng mổ xẻ xu hướng dịch chuyển từ hợp tác đơn lẻ sang xây dựng mạng lưới sản xuất lâu dài qua trường hợp của điện ảnh Hàn Quốc – Mỹ, cũng như sự thay đổi trong việc kiến tạo hình tượng người phụ nữ từ góc nhìn giới.
Chia sẻ tại hội thảo, đạo diễn Phan Gia Nhật Linh – người từng có thời gian du học tại Hoa Kỳ khẳng định, mục tiêu học hỏi mô hình điện ảnh Hoa Kỳ không phải để biến Việt Nam thành một “Hollywood của châu Á” mà là để làm chủ các công cụ kể chuyện hiện đại nhằm truyền tải những câu chuyện mang đậm linh hồn dân tộc ra thế giới. Thay vì sao chép nguyên bản, ông nhấn mạnh việc áp dụng triết lý đào tạo thực tiễn và tư duy tác giả từ các mô hình giáo dục tiên tiến để giúp các nhà làm phim Việt Nam khai thác hiệu quả kho tàng văn hóa, lịch sử và xã hội đặc thù của đất nước.
Từ Hollywood đến Việt Nam – Chìa khóa hội nhập
Nửa sau của hội thảo là cuộc tọa đàm “Từ Hollywood đến Việt Nam – Kinh nghiệm, cơ hội và những thách thức trong bối cảnh mới”, do bà June Tan, Giám đốc phụ trách Sự kiện và Truyền thông số khu vực châu Á – Thái Bình Dương của Hiệp hội Điện ảnh Hoa Kỳ (MPA) điều phối. Phiên thảo luận quy tụ sự tham gia của các chuyên gia và nhà làm phim uy tín gồm ông Trevor Fernandes (Phó chủ tịch MPA phụ trách chính sách khu vực châu Á TBD), Đạo diễn, GS. Tony Bùi, GS. Jack Lechner (Trường Nghệ thuật, Đại học Columbia, đạo diễn Charlie Nguyễn, đạo diễn Lê Văn Kiệt, diễn viên Ana Thu Nguyễn và nhà sản xuất Trần Thị Bích Ngọc.
Tại tọa đàm, các diễn giả thống nhất rằng để hội nhập thành công, các nhà làm phim Việt Nam cần chủ động sáng tạo ra những tác phẩm có chất lượng cao, mang đậm bản sắc địa phương nhưng chứa đựng thông điệp phổ quát nhằm chinh phục khán giả toàn cầu. Đồng thời, sự phát triển bền vững của nền điện ảnh đòi hỏi một chiến lược tổng thể, kết nối chặt chẽ giữa việc ứng dụng công nghệ, bảo vệ sở hữu trí tuệ, đầu tư cơ sở hạ tầng với việc duy trì một môi trường sản xuất chuyên nghiệp và an toàn. Quan trọng hơn cả, việc không ngừng nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, kết hợp với các chính sách ưu đãi thuế và thúc đẩy hiệp định đồng sản xuất quốc tế chính là nền tảng sống còn để Việt Nam thu hút các dự án quy mô lớn.
Kết thúc hội thảo, những đúc kết của TS. Ngô Phương Lan về tám bài học cốt lõi – từ nghệ thuật kể chuyện, đầu tư con người, bảo vệ bản quyền đến tư duy toàn cầu – đã phác họa lộ trình xây dựng nền công nghiệp điện ảnh hiện đại. Để hiện thực hóa tầm nhìn này, sự phối hợp đồng bộ giữa cơ quan quản lý, tổ chức nghề nghiệp và các nhà làm phim là yếu tố tiên quyết. Bà Ngô Phương Lan bày tỏ hy vọng, thông những diễn đàn chuyên môn giá trị như thế này, Liên hoan phim Châu Á Đà Nẵng (DANAFF) sẽ ngày càng khẳng định vị thế là cầu nối vững chắc, giúp điện ảnh Việt Nam tự tin vươn ra thị trường quốc tế.
Ngay sau hội thảo, Hiệp hội Điện ảnh Hoa Kỳ (MPA) phối hợp với BTC Liên hoan phim tổ chức sự kiện American Film Reception. Tại đây, TS. Ngô Phương Lan và ông Trevor Fernandes đã trân trọng trao kỷ niệm chương tôn vinh những cống hiến và thành tích diễn xuất của ngôi sao Hollywood Jane Seymour – huyền thoại điện ảnh người Anh được biết đến với vai diễn Bondgirl trong bộ phim James Bond kinh điển Live and Let Die (1973) và 3 giải Quả Cầu vàng cho các series truyền hình bà từng tham gia trong nửa thập kỷ sự nghiệp.
Kỷ niệm chương cũng được trao cho nữ diễn viên Việt Nam Kiều Chinh. Ở tuổi 89, minh tinh Kiều Chinh là một trong số ít nữ diễn viên Việt Nam có được một sự nghiệp vững chắc và vẻ vang tại kinh đô điện ảnh Hollywood. Tại Danaff IV, bà và ekip tham gia dự thi tại hạng mục Phim châu Á xuất sắc nhất với tác phẩm mới “Chiếc kén”.
Lan Phương