Sau ba ngày làm việc sôi nổi tại Kuala Lumpur, Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 47 và các Hội nghị Cấp cao liên quan đã kết thúc thành công tốt đẹp, khép lại một năm Chủ tịch ASEAN 2025 của Malaysia với nhiều dấu ấn quan trọng. Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Tạ Quang Đông tham gia đoàn chính thức tháp tùng Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính tham dự sự kiện.
Hội nghị Cấp cao ASEAN 47 đã ghi dấu nhiều mốc lịch sử, trong đó có lễ thượng cờ, chính thức chào đón Timor Leste trở thành thành viên đầy đủ thứ 11 của gia đình ASEAN. Sự kiện này mở ra một chương mới cho khu vực Đông Nam Á, hiện thực hóa một cộng đồng ASEAN đoàn kết, bao trùm và thống nhất. Bên cạnh đó, Hội nghị cũng chứng kiến nhiều hoạt động ý nghĩa khác, bao gồm lễ ký kết hòa bình đặc biệt giữa Thái Lan, Campuchia và Hoa Kỳ, và là dịp kỷ niệm 50 năm quan hệ đối thoại ASEAN – New Zealand (với vai trò điều phối quan hệ của Việt Nam).
Hội nghị cũng đã thông qua và ghi nhận một số lượng lớn văn kiện trên nhiều lĩnh vực. Trong đó, đặc biệt cả bốn lĩnh vực văn hóa, thể thao, du lịch và thông tin đều có những văn kiện quan trọng được các nhà lãnh đạo cấp cao ASEAN thông qua và ghi nhận, tạo khuôn khổ chính trị và định hướng chiến lược cho hợp tác chuyên ngành.
Trong lĩnh vực văn hóa, các Lãnh đạo đã thông qua Tuyên bố Melaka về Kiến tạo Giá trị Di sản văn hóa. Văn kiện này khẳng định cam kết của ASEAN trong việc tối đa hóa tiềm năng kinh tế – xã hội của di sản văn hóa, khuyến khích các mô hình kinh tế mới gắn kết bảo tồn di sản với phát triển các ngành công nghiệp sáng tạo và du lịch bền vững.
Trong lĩnh vực thể thao, Hội nghị đã chứng kiến Lễ ký Bản ghi nhớ hợp tác (MOU) giữa ASEAN và Liên đoàn bóng đá quốc tế (FIFA). Văn kiện này tạo khuôn khổ hợp tác trong 5 năm tới, nhằm tận dụng sức mạnh của bóng đá để thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội, đặc biệt là trong các lĩnh vực như bóng đá học đường, liêm chính trong thể thao và thúc đẩy lối sống lành mạnh.
Trong lĩnh vực du lịch, hai Tuyên bố quan trọng đã được thông qua. Thứ nhất là Tuyên bố của các Lãnh đạo ASEAN về Du lịch chất lượng. Tuyên bố này đưa ra định nghĩa chung về “du lịch chất lượng” là việc quản lý bền vững, bao trùm và có trách nhiệm, đồng thời thúc đẩy đầu tư vào cơ sở hạ tầng du lịch tại các điểm đến cấp hai, cấp ba để đảm bảo phát triển đồng đều. Thứ hai là Tuyên bố chung của các Lãnh đạo cấp cao ASEAN – Ấn Độ về Du lịch bền vững. Đây là sáng kiến của Ấn Độ nhân Năm Du lịch ASEAN – Ấn Độ 2025, nhấn mạnh cam kết hợp tác dựa trên ba trụ cột: bền vững về môi trường, kinh tế và văn hóa – xã hội.
Trong lĩnh vực thông tin, hai Tuyên bố đã được thông qua nhằm giải quyết các thách thức của kỷ nguyên số. Tuyên bố Bandar Seri Begawan tái khẳng định cam kết của các Bộ trưởng Thông tin về tiến độ chiến lược, thích ứng với bối cảnh truyền thông đang phát triển nhanh chóng. Tuyên bố này cũng định hướng các nỗ lực hỗ trợ chuyển đổi số và giải quyết các mối quan tâm chung như thông tin sai lệch. Cùng với đó, Tuyên bố Kuala Lumpur về việc Sử dụng an toàn và có trách nhiệm các nền tảng mạng xã hội trực tiếp giải quyết các thách thức từ việc lạm dụng mạng xã hội như tin giả, ngôn từ kích động, hướng tới một môi trường trực tuyến an toàn và tin cậy, đặc biệt là bảo vệ các nhóm dễ bị tổn thương và nâng cao năng lực kỹ thuật số cho người dân.
Bên cạnh các văn kiện được thông qua, các Lãnh đạo Cấp cao cũng đã ghi nhận 3 tài liệu chiến lược quan trọng, đóng vai trò là kim chỉ nam cho sự phát triển của ngành du lịch khu vực trong 5 năm tới. Đó là Kế hoạch Ngành Du lịch ASEAN 2026-2030 (ATSP) , định hướng phát triển du lịch ASEAN bền vững, bao trùm, số hóa và có khả năng chống chịu cao. Cùng với đó là Chiến lược Marketing Du lịch ASEAN 2026-2030 (ATMS), một khuôn khổ quảng bá chung nhằm định vị Đông Nam Á là điểm đến thống nhất, đẳng cấp thế giới, tập trung vào marketing dựa trên dữ liệu và phát triển sản phẩm bền vững. Các Lãnh đạo cũng ghi nhận Tài liệu Triển vọng Du lịch ASEAN 2025, là một báo cáo toàn diện, cung cấp các phân tích về xu hướng và định hướng phát triển du lịch giai đoạn hậu đại dịch, nhấn mạnh vai trò của chuyển đổi số, hành vi du khách mới và nhu cầu trải nghiệm có ý nghĩa.
Việc thông qua và ghi nhận hàng loạt văn kiện quan trọng này đã thể hiện quyết tâm chính trị mạnh mẽ của ASEAN trong việc thúc đẩy hợp tác chuyên ngành, góp phần khẳng định vai trò tích cực, chủ động của Việt Nam nói chung và Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch trong hội nhập quốc tế và xây dựng một Cộng đồng ASEAN gắn kết, tự cường và phát triển bền vững.
Tại phiên bế mạc, Malaysia đã chính thức chuyển giao búa Chủ tịch ASEAN cho Philippines, quốc gia sẽ đảm nhận vai trò Chủ tịch ASEAN trong năm 2026.
Bùi Thùy Dung