Chiều 22/10, tại trụ sở Chính phủ, Bí thư Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Chính phủ Phạm Thị Thanh Trà, Trưởng Ban Công tác liên ngành về đối ngoại và hội nhập quốc tế về văn hóa, xã hội, giáo dục – đào tạo (Ban Công tác), đã chủ trì Phiên họp lần thứ nhất của Ban. Dự họp có Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch (VHTTDL) Lâm Thị Phương Thanh, các Ủy viên Ban Công tác và đại diện các ban, bộ, ngành.
Lấy nội lực và lợi ích quốc gia làm thước đo của hội nhập
Bộ trưởng Lâm Thị Phương Thanh đề xuất xác định yêu cầu xuyên suốt: “Hội nhập quốc tế về văn hóa, xã hội, giáo dục và đào tạo phải làm tăng năng lực tự chủ của đất nước, nâng cao chất lượng con người Việt Nam và tạo thêm nguồn lực phát triển. Mỗi chương trình hợp tác cần chỉ rõ lợi ích mang lại cho quốc gia, cho người dân và doanh nghiệp, cùng những kết quả có thể kiểm chứng”. Đây là cách cụ thể hóa Nghị quyết số 59 về hội nhập quốc tế, Nghị quyết số 06 về đường lối đối ngoại Đại hội XIV và Nghị quyết số 80 về phát triển văn hóa Việt Nam.
Bộ trưởng nêu bảy nội dung đề xuất. Trước hết là rà soát việc thực hiện các thỏa thuận, xác định rõ cam kết còn khai thác được, vướng mắc cần xử lý và trách nhiệm từng cơ quan. Thứ hai là đưa sản phẩm và doanh nghiệp Việt Nam tham gia sâu hơn vào thị trường quốc tế, hướng tới mục tiêu đến năm 2030 các ngành công nghiệp văn hóa đóng góp 7% GDP theo Nghị quyết số 80. Chín tháng năm 2026, Việt Nam đón 17,7 triệu lượt khách quốc tế, tăng 14,5%; xuất khẩu dịch vụ du lịch đạt 13,06 tỷ USD, chiếm 50% tổng kim ngạch xuất khẩu dịch vụ.
Thứ ba là xây dựng năng lực tự chủ văn hóa trên không gian số. Bộ VHTTDL sẽ lựa chọn một số di sản để số hóa, chuẩn hóa dữ liệu, xây dựng nội dung đa ngôn ngữ phục vụ bảo tồn, nghiên cứu, giáo dục, du lịch và quảng bá hình ảnh đất nước.
Thứ tư là đặt phát triển con người vào trung tâm của hợp tác liên ngành, gắn với Nghị quyết số 71 về giáo dục và đào tạo, Nghị quyết số 72 về bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân, trong đó ưu tiên hợp tác đào tạo giảng viên, nhà sản xuất, nhân lực công nghệ sáng tạo, quản trị thể thao và du lịch, gắn trường, viện với doanh nghiệp, đồng thời phát huy vai trò của chuyên gia, trí thức, nghệ sĩ, doanh nhân người Việt Nam ở nước ngoài.
Thứ năm là chủ động thu hút nhân vật và sự kiện tầm cỡ thế giới, trong đó doanh nghiệp chủ trì phương án thương mại, Nhà nước điều phối thủ tục và xúc tiến điểm đến. “Từ nguồn lực quốc tế, chúng ta phải từng bước hình thành thương hiệu sự kiện do phía Việt Nam cùng sở hữu và có thể tổ chức bền vững”, Bộ trưởng nêu rõ.
Thứ sáu là chủ động đóng góp sáng kiến quốc tế, trước hết là triển khai Thập kỷ quốc tế về văn hóa vì phát triển bền vững 2027–2036 do Việt Nam khởi xướng, được Đại hội đồng Liên hợp quốc thông qua ngày 4/9/2026 với 103 nước đồng bảo trợ.
Thứ bảy là tổ chức thực hiện bằng danh mục nhiệm vụ liên ngành. Năm 2027, Bộ VHTTDL dự kiến đưa ra 10 sáng kiến hợp tác cụ thể, ưu tiên ba hướng thí điểm: di sản số phục vụ giáo dục và du lịch; đồng sáng tạo sản phẩm văn hóa Việt Nam để phát hành quốc tế; đào tạo nhân lực sáng tạo và quản trị gắn với doanh nghiệp.
Ba nhóm nhiệm vụ trọng tâm giai đoạn 2027–2030
Kết luận phiên họp, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà nhấn mạnh: “Liên ngành Văn hóa, Xã hội, Giáo dục – Đào tạo là một trụ cột rất lớn mang tính quyết định đối với thành công của sự phát triển, thể hiện những giá trị cốt lõi nhất của đất nước, đóng góp vào tiến bộ, công bằng xã hội của Việt Nam và thế giới”. Theo Phó Thủ tướng, đây là “dấu mốc khởi đầu của một cơ chế điều phối mới”.
Trước mắt, các cơ quan thành viên rà soát nhiệm vụ năm 2026, xây dựng kế hoạch năm 2027 với nhiệm vụ, sản phẩm đầu ra và mục tiêu cụ thể, hoàn thành chậm nhất ngày 30/11/2026. Về định hướng giai đoạn 2027–2030, Phó Thủ tướng xác định ba nhóm nhiệm vụ trọng tâm.
Thứ nhất, hoàn thiện thể chế, chính sách để nâng cao năng lực điều phối, giữ vững chủ quyền quốc gia, trong đó có chủ quyền về văn hóa, giáo dục và đào tạo; đồng thời đóng góp nội dung cho Năm APEC Việt Nam 2027.
Thứ hai, chuyển hóa các cam kết quốc tế thành nguồn lực phát triển: các bộ, ngành rà soát việc thực hiện điều ước, cam kết, biên bản ghi nhớ, đề xuất loại bỏ chương trình không còn phù hợp; hoàn thành trong quý I/2027.
Thứ ba, chủ động kiến tạo, đề xuất sáng kiến tại các diễn đàn đa phương như ASEAN, Liên hợp quốc, UNESCO, ILO, UNICEF, WHO. Nhân kỷ niệm 50 năm Việt Nam là thành viên UNESCO, Phó Thủ tướng yêu cầu đề xuất chương trình riêng cụ thể hóa sáng kiến Thập kỷ Văn hóa vì phát triển bền vững, triển khai trong tháng 12/2026, đồng thời chuẩn bị sáng kiến để trao đổi khi Tổng Giám đốc UNESCO dự kiến thăm Việt Nam vào tháng 12.
Về tổ chức thực hiện, các cơ quan thành viên cử đại diện tham gia Tổ giúp việc do Thứ trưởng Bộ VHTTDL, Ủy viên Thường trực Ban Công tác. Phó Thủ tướng cũng yêu cầu huy động mạnh mẽ doanh nghiệp, cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài và các nguồn lực xã hội “để đối ngoại thực sự là sự nghiệp của toàn dân”.
Lan Phương (ảnh: Cổng thông tin điện tử Chính phủ)