Chiều ngày 27/5/2026, tại Hà Nội, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Lâm Thị Phương Thanh đã có buổi tiếp và làm việc với Ngài Ito Naoki, Đại sứ Đặc mệnh toàn quyền Nhật Bản tại Việt Nam. Tại buổi tiếp, hai bên đã trao đổi về các kết quả đạt được và định hướng hợp tác trên các lĩnh vực văn hóa, thể thao, du lịch cũng như hợp tác phát triển các ngành công nghiệp văn hóa, quyền tác giả.
Tham dự buổi tiếp có Cục trưởng Cục Hợp tác quốc tế Nguyễn Phương Hoà, Cục trưởng Cục Di sản văn hóa Lê Thị Thu Hiền, Phó Cục trưởng Cục Thể dục thể thao Lê Thị Hoàng Yến, Phó Cục trưởng Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam Nguyễn Thị Hoa Mai, Phó Cục trưởng Cục Bản quyền tác giả Phạm Thị Kim Oanh, Đại diện Lãnh đạo Tổng công ty Truyền thông đa phương tiện cùng các cán bộ Đại sứ quán Nhật Bản tại Việt Nam.
Mở đầu buổi tiếp, Bộ trưởng Lâm Thị Phương Thanh chào mừng Đại sứ Ito Naoki đến thăm và làm việc tại Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, đồng thời ghi nhận và đánh giá cao những đóng góp tích cực của Ngài Đại sứ trong việc thúc đẩy quan hệ hợp tác, giao lưu văn hóa, thể thao và du lịch giữa Việt Nam và Nhật Bản thời gian qua. Bộ trưởng nhấn mạnh, cuộc gặp diễn ra ngay sau chuyến thăm Việt Nam của Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae, mang ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong việc cụ thể hóa những chỉ đạo của lãnh đạo cấp cao hai nước.
Văn hóa kết nối, du lịch lan tỏa, thể thao vun đắp tình hữu nghị Việt Nam – Nhật Bản
Bộ trưởng Lâm Thị Phương Thanh bày tỏ vui mừng trước những bước phát triển tích cực, toàn diện trong quan hệ Việt Nam – Nhật Bản thời gian qua, đặc biệt trên các lĩnh vực văn hóa, thể thao và du lịch.
Theo Bộ trưởng, các hoạt động giao lưu văn hóa giữa hai nước ngày càng được triển khai sâu rộng và hiệu quả thông qua nhiều chương trình, sự kiện như Lễ hội xúc tiến du lịch, văn hóa, Tuần Văn hóa, Ngày Văn hóa… được tổ chức thường niên tại nhiều địa phương của mỗi nước. Hợp tác thể thao tiếp tục phát triển sôi nổi, trong đó Nhật Bản đã tích cực hỗ trợ Việt Nam trong công tác đào tạo huấn luyện viên, vận động viên, góp phần nâng cao năng lực thi đấu và tham dự các giải thể thao quốc tế. Trong lĩnh vực du lịch, lượng khách trao đổi hai chiều không ngừng phục hồi và tăng trưởng mạnh mẽ, đạt gần 1,5 triệu lượt trong năm 2025. Các hoạt động xúc tiến, quảng bá du lịch được đẩy mạnh, qua đó góp phần tăng cường giao lưu nhân dân và giúp người dân hai nước hiểu biết sâu sắc hơn về văn hóa, đất nước và con người của nhau.
Nhân dịp này, Bộ trưởng trân trọng cảm ơn Chính phủ Nhật Bản cùng các cơ quan, đối tác Nhật Bản đã luôn đồng hành, hỗ trợ Việt Nam trong hợp tác văn hóa, thể thao và du lịch, đặc biệt trong công tác bảo tồn, tu bổ và phát huy giá trị các di tích, di sản văn hóa. Nhiều dự án hợp tác có sự hỗ trợ của Nhật Bản đã đóng góp thiết thực vào việc gìn giữ và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống của Việt Nam.
Bộ trưởng nhấn mạnh, những kết quả tích cực đạt được thời gian qua có sự đóng góp quan trọng của các cơ quan đại diện Nhật Bản tại Việt Nam, đặc biệt là vai trò cầu nối tích cực của Đại sứ quán Nhật Bản tại Việt Nam trong việc thúc đẩy hiệu quả các hoạt động hợp tác và giao lưu giữa hai nước. Bộ trưởng cũng trân trọng cảm ơn sự đồng hành và hiện diện đầy ý nghĩa của Ngài Đại sứ tại Ngày Quốc gia Việt Nam, cũng như trong suốt quá trình Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch tham gia Triển lãm Thế giới EXPO 2025 tại Osaka, Nhật Bản vừa qua.
Đưa hợp tác văn hóa, thể thao và du lịch Việt Nam – Nhật Bản đi vào chiều sâu, thực chất
Đại sứ Nhật Bản tại Việt Nam Ito Naoki trân trọng cảm ơn Bộ trưởng Lâm Thị Phương Thanh đã dành thời gian tiếp và làm việc với đoàn. Nhân dịp này, Đại sứ gửi lời chúc mừng tới Bộ trưởng Lâm Thị Phương Thanh trên cương vị mới, đồng thời bày tỏ tin tưởng Bộ trưởng sẽ tiếp tục quan tâm, thúc đẩy và làm sâu sắc hơn nữa quan hệ hợp tác giữa hai nước trên các lĩnh vực văn hóa, thể thao và du lịch.
Tại buổi làm việc, Đại sứ Ito Naoki đã trao đổi và đề xuất một số nội dung hợp tác trọng tâm trong thời gian tới. Theo đó, trong công tác bảo tồn và tu bổ di tích Cố đô Hoa Lư (tỉnh Ninh Bình), Nhật Bản dự kiến triển khai hợp tác kỹ thuật thông qua Viện Nghiên cứu Tài sản Văn hóa Nara, đồng thời mong muốn tiếp tục tăng cường phối hợp với Việt Nam trong lĩnh vực bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa. Thời gian tới, Nhật Bản cũng bày tỏ mong muốn nhận được sự ủng hộ của Việt Nam đối với hồ sơ đề cử “Kinh đô cổ Asuka và Fujiwara” của Nhật Bản được công nhận là Di sản Thế giới tại Kỳ họp Ủy ban Di sản Thế giới năm 2026.
Chia sẻ về định hướng phát triển công nghiệp văn hóa, Đại sứ Ito Naoki cho biết, Nghị quyết số 80 của Bộ Chính trị Việt Nam đã xác định mục tiêu thúc đẩy phát triển công nghiệp văn hóa và tăng cường sức mạnh mềm quốc gia. Trong khi đó, Nhật Bản cũng coi các ngành công nghiệp nội dung như manga và anime là lĩnh vực chiến lược. Đây được xem là điểm tương đồng quan trọng, tạo nền tảng để hai nước tiếp tục mở rộng hợp tác trong lĩnh vực văn hóa trong thời gian tới.
Đại sứ Ito Naoki đồng thời đề nghị Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch phối hợp với phía Nhật Bản trong công tác giám định tư pháp đối với các hành vi vi phạm bản quyền tác giả trên không gian mạng. Theo Đại sứ, việc giải quyết hiệu quả các vấn đề liên quan đến bản quyền không chỉ góp phần bảo vệ quyền lợi của các tác giả, nhà sáng tạo mà còn có thể trở thành động lực thúc đẩy giao lưu văn hóa và hợp tác song phương trong tương lai. Dẫn chứng cụ thể, Đại sứ cho biết “Quỹ hỗ trợ giáo dục Doraemon” do chính tác giả bộ truyện tranh “Doraemon” thành lập từ nguồn kinh phí mua bản quyền của Nhà xuất bản Kim Đồng đã và đang triển khai nhiều hoạt động ý nghĩa, hỗ trợ học bổng cho trẻ em nghèo và trẻ em dân tộc thiểu số tại Việt Nam.
Tăng cường khai thác tiềm năng hợp tác văn hóa, thể thao và du lịch Việt Nam – Nhật Bản
Bộ trưởng hoan nghênh đề xuất của phía Nhật Bản về việc hỗ trợ Việt Nam trong công tác bảo quản, tu bổ, phục hồi di tích quốc gia đặc biệt Cố đô Hoa Lư (tỉnh Ninh Bình). Bộ trưởng đánh giá Nhật Bản là quốc gia có nhiều kinh nghiệm trong lĩnh vực bảo tồn di sản, đặc biệt là bảo tồn các cố đô lịch sử. Với những thế mạnh đó, Nhật Bản có thể tiếp tục hỗ trợ Việt Nam trong bảo tồn và phát triển di tích Cố đô Hoa Lư, cùng với Quần thể danh thắng Tràng An trở thành mô hình đô thị di sản, trong đó Cố đô Hoa Lư sẽ là điểm nhấn quan trọng.
Bên cạnh hợp tác trong lĩnh vực bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa, Bộ trưởng cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tăng cường phối hợp giữa hai nước trong công tác bảo hộ quyền tác giả và xử lý vi phạm bản quyền trên không gian mạng. Bộ trưởng cho biết, công tác giám định tư pháp còn gặp nhiều khó khăn, hạn chế về trang thiết bị và nguồn nhân lực. Để nâng cao công tác giám định tư pháp, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã ban hành Thông tư số 04/2026/TT-BVHTTDL ngày 30/3/2026 quy định về giám định tư pháp trong lĩnh vực chuyên môn thuộc thẩm quyền quản lý của Bộ, trong đó bổ sung thêm chức năng giám định tư pháp cho Cục Bản quyền tác giả, đơn vị có vai trò quản lý nhà nước về bảo hộ quyền tác giả, quyền liên quan và phát triển các ngành công nghiệp văn hóa, hiện đang có Trung tâm Bảo vệ bản quyền Việt Nam. Đây là bước tiến nhằm tối ưu hóa quy trình xử lý các hồ sơ vi phạm, nâng cao hiệu quả bảo vệ bản quyền tác giả. Bộ trưởng đề nghị phía Nhật Bản tiếp tục đồng hành, chia sẻ trách nhiệm trong quá trình xử lý các vụ việc vi phạm bản quyền tác giả trên không gian mạng. Hai bên cần tăng cường cơ chế phối hợp trong trao đổi thông tin về các đối tượng có dấu hiệu vi phạm; đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phòng ngừa và răn đe nhằm hạn chế các hành vi xâm phạm bản quyền; đồng thời đề nghị Nhật Bản hỗ trợ Việt Nam nâng cao năng lực giám định tư pháp thông qua việc hỗ trợ trang thiết bị và đào tạo nhân lực. Bộ trưởng Lâm Thị Phương Thanh khẳng định Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch luôn cầu thị trong việc nâng cao năng lực chuyên môn, nghiệp vụ trong công tác giám định tư pháp. Nhân dịp này, Bộ trưởng đề nghị Đại sứ quán Nhật Bản tại Việt Nam phối hợp trao đổi với Bộ Giáo dục, Văn hóa, Thể thao, Khoa học và Công nghệ Nhật Bản về việc sớm ký kết thỏa thuận hợp tác mới trong lĩnh vực quyền tác giả và quyền liên quan, nhằm đáp ứng yêu cầu trong tình hình mới, trên cơ sở kế thừa và phát huy hiệu quả Bản ghi nhớ hợp tác giữa hai Bộ được ký kết năm 2015.
Đối với hồ sơ đề cử “Kinh đô cổ Asuka và Fujiwara” của Nhật Bản, Bộ trưởng Lâm Thị Phương Thanh đề nghị phía Nhật Bản sớm cung cấp hồ sơ để Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch nghiên cứu và có ý kiến tại Kỳ họp Ủy ban Di sản Thế giới năm 2026.
Định hướng phát triển trong thời gian tới, Bộ trưởng Lâm Thị Phương Thanh đề xuất Nhật Bản tiếp tục quan tâm, hỗ trợ Việt Nam trong việc bảo tồn, phát triển di sản văn hóa. Hai bên nghiên cứu khả năng xây dựng các cơ chế hợp tác và trao đổi chính sách, chiến lược hỗ trợ trao đổi sản phẩm, dịch vụ nội dung số, bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ, chuyển giao công nghệ và đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao trong lĩnh vực công nghiệp văn hóa. Nghiên cứu hình thành các quỹ hỗ trợ, cơ chế ưu đãi để thúc đẩy các dự án liên doanh, khởi nghiệp sáng tạo giữa doanh nghiệp hai bên. Đẩy mạnh hợp tác sản xuất, phát sóng các chương trình giới thiệu về đất nước, văn hóa, con người hai nước. Trong lĩnh vực thể thao, Bộ trưởng đề xuất Nhật Bản tiếp tục hỗ trợ đào tạo, cử chuyên gia sang huấn luyện các môn thế mạnh, đồng thời ưu tiên các chương trình an sinh xã hội như phòng chống đuối nước cho trẻ em, phụ nữ. Về hợp tác du lịch, hai bên cần tạo điều kiện thuận lợi về thủ tục đi lại, khuyến khích các hãng hàng không mở thêm đường bay trực tiếp, đồng thời thúc đẩy hợp tác sâu rộng giữa các địa phương, doanh nghiệp hai nước.
Nhất trí với đề xuất của Bộ trưởng Lâm Thị Phương Thanh, Đại sứ Ito Naoki khẳng định sẽ phối hợp chặt chẽ với Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch để thúc đẩy quan hệ trong lĩnh vực văn hóa, thể thao và du lịch, góp phần tiếp tục đưa quan hệ Đối tác Chiến lược toàn diện Việt Nam – Nhật Bản phát triển ngày càng sâu sắc, thực chất và hiệu quả.
Minh Giang