Ngày 26/10/2026, tại Học viện Ngoại giao (Hà Nội), Bộ Ngoại giao tổ chức Hội thảo khoa học quốc gia “Đối ngoại toàn diện ở tầm cao mới”. TS. Nguyễn Phương Hòa, Cục trưởng Cục Hợp tác quốc tế đại diện Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch tham dự và trình bày tham luận tại Phiên chuyên đề “Phát huy vị thế, chủ động kiến tạo môi trường quốc tế thuận lợi”.
Hội thảo nhằm luận giải những yêu cầu chiến lược mới đối với công tác đối ngoại, góp phần cụ thể hóa đường lối đối ngoại Đại hội XIV và tinh thần chỉ đạo của đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, trong bối cảnh tình hình thế giới, khu vực biến chuyển nhanh chóng, khó dự báo. Tham dự có trên 100 đại biểu là Ủy viên Trung ương Đảng, đại diện lãnh đạo các bộ, ngành, địa phương, chuyên gia, nhà khoa học và doanh nghiệp.
Đối ngoại toàn diện ở tầm cao mới: nhiệm vụ “trọng yếu, thường xuyên”
Phát biểu chỉ đạo, đồng chí Lê Hoài Trung, Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao nhấn mạnh yêu cầu triển khai đối ngoại toàn diện ở tầm cao mới, tương xứng với tầm vóc lịch sử, văn hóa và vị thế của đất nước; khẳng định đây là nhiệm vụ “trọng yếu, thường xuyên” của cả hệ thống chính trị. Bộ trưởng nêu ba yêu cầu chiến lược: nâng cao vai trò và chất lượng đóng góp quốc tế của Việt Nam; nâng cao hiệu quả chiến lược của đối ngoại; nâng cao năng lực chủ động chiến lược, hành động thống nhất của cả hệ thống.
Tại Phiên toàn thể, Phó Trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương Nguyễn Văn Phương nhấn mạnh yêu cầu chuyển hóa nguồn lực quốc tế thành năng lực nội sinh, trong đó chất lượng hợp tác cần được đánh giá qua khả năng tiếp nhận và làm chủ công nghệ, năng suất và sức cạnh tranh của nền kinh tế. Thứ trưởng Bộ Quốc phòng Nguyễn Trường Thắng nhấn mạnh công tác đối ngoại cần chủ động hơn trong nghiên cứu, dự báo, góp phần bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa, giữ vững thế chủ động chiến lược. Đại diện Bộ Công an nêu yêu cầu gắn kết chặt chẽ giữa đối ngoại và bảo đảm an ninh quốc gia trong giai đoạn phát triển mới.
Bốn phiên chuyên đề tập trung vào bốn hướng thảo luận chính: phát huy vị thế, chủ động kiến tạo môi trường quốc tế thuận lợi; nâng cao hiệu quả quan hệ với các đối tác, tăng cường khả năng tự chủ và nâng cao hiệu quả quản trị rủi ro; đổi mới hoạt động đối ngoại phục vụ phát triển, gắn với nhu cầu cụ thể của doanh nghiệp, địa phương và các ngành kinh tế; phát huy sức mạnh tổng hợp của các chủ thể, đồng thời tiếp tục hoàn thiện cơ chế phối hợp, nâng cao hiệu quả huy động nguồn lực và tổ chức thực hiện.
Sức mạnh mềm: từ quảng bá hình ảnh đến nguồn lực chiến lược
Phiên chuyên đề 1 do TS. Nguyễn Hùng Sơn, Giám đốc Học viện Ngoại giao chủ trì, gồm sáu tham luận về không gian chiến lược, đối ngoại quốc phòng, năng lực định hình môi trường quốc tế, vai trò quốc gia tầm trung, sức mạnh mềm và vai trò của Việt Nam trong định hình chuẩn mực, thể chế hợp tác quốc tế.
Trình bày tham luận “Phát huy sức mạnh mềm Việt Nam trong kỷ nguyên mới”, TS. Nguyễn Phương Hòa cho biết, Bộ VHTTDL đã khẩn trương trình Thủ tướng Chính phủ ban hành ba chiến lược quốc gia trong vòng một năm, nhằm phát huy sức mạnh mềm thành “nguồn lực chiến lược” của phát triển bền vững; mục tiêu đến năm 2045 đưa Việt Nam vào nhóm 30 nước dẫn đầu thế giới về Chỉ số Sức mạnh mềm. Về lợi thế, Việt Nam có nền văn hóa đậm đà bản sắc của 54 dân tộc, cùng 9 di sản văn hóa và thiên nhiên thế giới, 16 di sản văn hóa phi vật thể được UNESCO vinh danh; ngày 4/9/2026, sáng kiến “Thập kỷ quốc tế về văn hóa vì phát triển bền vững 2027–2036” của Việt Nam được Đại hội đồng Liên hợp quốc thông qua với 103 nước đồng bảo trợ, cho thấy vị thế đang chuyển dần từ “tham gia” sang “dẫn dắt, đồng kiến tạo”.
TS. Nguyễn Phương Hòa đánh giá, đối với Việt Nam, nguồn lực sức mạnh mềm không chỉ dựa trên văn hóa, các giá trị chính trị và chính sách đối ngoại, mà có cơ sở lý luận và chính trị mạnh mẽ từ tổng thể hệ giá trị quốc gia, hệ giá trị văn hóa và chuẩn mực con người Việt Nam thời kỳ mới được kết tinh từ truyền thống đoàn kết, yêu nước, tự lực, tự cường với những phong tục tập quán tốt đẹp, nghĩa tình, cùng khát vọng mạnh mẽ của hôm nay vươn lên với tinh thần nhân ái, năng động, sáng tạo…
Tham luận cũng chỉ ra các điểm nghẽn như tài nguyên văn hóa phần nhiều mới ở dạng tiềm năng, khoảng cách giữa chủ trương và điều kiện tổ chức thực hiện, thiếu hệ thống chỉ số đo lường tác động; từ đó đề xuất sáu giải pháp: (1) thiết lập cơ chế phối hợp liên ngành thông suốt, thống nhất chủ đề, thông điệp, địa bàn ưu tiên và kế hoạch hằng năm theo tinh thần “6 rõ”; (2) xây dựng hệ sinh thái chuyển hóa sức mạnh mềm thành nguồn lực, gắn di sản và công nghiệp văn hóa với doanh nghiệp, du lịch, thương mại, đầu tư, nhân rộng mô hình sự kiện tích hợp và Ngày Văn hóa Việt Nam 24/11 ở nước ngoài; (3) hoàn thiện thể chế, đẩy mạnh ký kết điều ước, thỏa thuận quốc tế, chuyển hóa cam kết thành dự án cụ thể, đo lường được; (4) chiếm lĩnh không gian số, xây dựng kho dữ liệu văn hóa số quốc gia và phát triển nội dung Việt Nam hướng tới công chúng quốc tế; (5) chủ động khởi xướng, định hình và dẫn dắt các sáng kiến đa phương, đặc biệt tại UNESCO, đồng thời nâng cao năng lực đăng cai các sự kiện văn hóa quốc tế quy mô lớn; (6) phát huy sức mạnh con người Việt Nam, để mỗi người dân là một Đại sứ văn hóa, mở rộng mạng lưới “Bạn bè của văn hóa Việt Nam” và hệ thống thiết chế văn hóa Việt Nam ở nước ngoài. Cục trưởng Nguyễn Phương Hòa nhấn mạnh thông qua việc chuyển hóa các nguồn lực văn hóa thành sức hấp dẫn quốc gia, từ đó tạo dựng niềm tin và quan hệ đối tác, nâng cao ảnh hưởng quốc tế, văn hóa góp phần tạo ra giá trị phát triển thực chất cho đất nước, nâng cao đời sống toàn diện cho người dân, đồng thời đóng góp cho tiến bộ xã hội và văn minh nhân loại.
Tại phiên tổng luận, các ý kiến tập trung vào yêu cầu chuyển các định hướng thành hành động thông qua cụ thể hóa nhiệm vụ, phân công trách nhiệm và bảo đảm điều kiện, nguồn lực thực hiện. Hội thảo ghi nhận trên 30 tham luận và ý kiến đóng góp của đại diện các bộ, ngành, chuyên gia, nhà khoa học và doanh nghiệp, góp phần làm rõ những yêu cầu mới đối với công tác đối ngoại trong giai đoạn phát triển mới; bổ sung luận cứ khoa học và thực tiễn, qua đó phát huy vai trò tiên phong của đối ngoại trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc./.
Lan Phương