Ngày 28/7/2025 tại “Thủ đô Văn hóa của nước Nga” – thành phố St.Petersburg đã diễn ra Lễ khai trương Trung tâm Văn hóa Nga-Việt tại Trường Đại học Sư phạm quốc gia Nga mang tên A.I. Herzen. Tham dự chương trình, về phía Việt Nam có bà Ngô Phương Ly, Phu nhân Tổng Bí thư Tô Lâm, ông Lê Hải Bình, Thứ trưởng Thường trực Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, ông Ngô Lê Văn, Thứ trưởng Bộ Ngoại giao, ông Đặng Minh Khôi, Đại sứ Việt Nam tại Nga. Về phía Liên bang Nga có ông Andrey Korneev, Thứ trưởng Bộ Giáo dục Nga, ông Tarasov Sergey, Hiệu trưởng Trường Đại học Sư phạm quốc gia Nga mang tên A.I. Herzen, đại diện Chính quyền Thành phố St.Petersburg.
Phát biểu tại buổi lễ, Phu nhân Ngô Phương Ly nhấn mạnh tầm quan trọng của mối quan hệ lâu dài trong lĩnh vực văn hóa và giáo dục giữa hai nước, là thành tố quan trọng của quan hệ truyền thống đặc biệt, được vun đắp qua nhiều thế hệ trên nền tảng của sự tin cậy, thủy chung và chia sẻ. Theo Phu nhân Ngô Phương Ly, trong bối cảnh thế giới đầy biến động, văn hóa và nghệ thuật luôn là sợi dây bền chặt kết nối con người, kết nối dân tộc, vượt qua mọi rào cản ngôn ngữ, tôn giáo hay biên giới, có sức mạnh lay động tâm hồn và cảm nhận của con người, lan tỏa thông điệp tích cực bằng cảm thụ nghệ thuật. Việc thành lập Trung tâm văn hóa Nga – Việt tại Trường Đại học Herzen mang ý nghĩa rất lớn, là không gian giao thoa giữa hai nền văn hóa giàu bản sắc, nơi sinh viên, giảng viên và những người yêu mến Việt Nam có thể tìm hiểu sâu sắc hơn về đất nước, con người, ngôn ngữ, nghệ thuật Việt Nam. Phu nhân tin tưởng, Trung tâm Văn hóa Nga – Việt sẽ thực sự trở thành ngôi nhà chung – nơi hội tụ trí tuệ, cảm xúc và lòng nhiệt thành của những người yêu chuộng hòa bình, yêu văn hóa, và yêu mến tình hữu nghị Việt – Nga.
Phát biểu tại buổi lễ, Thứ trưởng Bộ Giáo dục Nga Andrey Korneev khẳng định việc khánh thành Trung tâm Văn hóa Nga – Việt là sự kiện quan trọng thể hiện tinh thần hợp tác giữa Việt Nam và Liên bang Nga trên nhiều lĩnh vực. Trung tâm này sẽ là cầu nối văn hóa, nghệ thuật, âm nhạc và ngôn ngữ giữa hai quốc gia, góp phần thúc đẩy mối quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện giữa Việt Nam và Nga.
Thay mặt Trường Đại học Herzen, Hiệu trưởng Sergey Tarasov nêu bật ý nghĩa của không gian văn hóa Nga-Việt đầu tiên tại trường, tiếp nối truyền thống hữu nghị mà nhiều thế hệ sinh viên Việt Nam của trường đã cùng nhau xây đắp. Ông Tarasov cảm ơn những món quà nghệ thuật tinh tế gồm bộ sách “Hồ Chí Minh với tình hữu nghị Việt – Nga”, bức tranh Khuê Văn Các mà Phu nhân trao tặng Trung tâm và tin tưởng rằng trung tâm mới khai trương sẽ trở thành nền tảng để phát triển hơn nữa mối quan hệ giữa hai nước.
Trung tâm Văn hóa Nga-Việt được thành lập hướng tới việc phát triển các dự án giáo dục chung, tiến hành nghiên cứu khoa học và hội thảo, cũng như tổ chức các sự kiện liên quan đến việc phổ biến văn hóa, lịch sử và truyền thống của hai nước. Sau khi thành lập Trung tâm, Trường Đại học Herzen có kế hoạch xuất bản một loạt sách giới thiệu các bộ sưu tập bảo tàng quý giá của trường; hoàn thiện và phát hành giáo trình tiếng Nga chuyên ngành dành cho lĩnh vực du lịch Việt Nam, cũng như một số giáo trình độc đáo về nghiên cứu Việt Nam học.
Tại Trung tâm đã trưng bày không gian triển lãm tranh của các họa sĩ Nga và Việt “Đối thoại văn hóa trong ngôn ngữ nghệ thuật”, nơi chân dung Bác Hồ thời trẻ của họa sĩ Nga Tuman Zhumabaev được trưng bày bên cạnh các phác thảo về Saint Petersburg của Nghệ sĩ Nhân dân Ngô Mạnh Lân. Những tác phẩm này “thì thầm về sự giao thoa vượt đại dương và thời đại”, như lời nhắn nhủ cho các thế hệ cần tiếp nối phát triển hợp tác văn hóa Việt-Nga.
Điểm nhấn của Lễ khai trương là chương trình nghệ thuật hữu nghị Việt Nam-Nga, biểu diễn các tiết âm nhạc dân tộc, múa rối cạn với tác phẩm vũ điệu Hồ Thiên nga, điệu nhảy Kalinka của các nghệ sĩ Việt Nam, cùng một số tác phẩm âm nhạc do các nghệ sĩ, sinh viên thuộc Trường Đại học Sư phạm quốc gia Nga mang tên A.I. Herzen trình diễn. Bên cạnh đó, đoàn đại biểu Việt Nam, Nga, các sinh viên Nga và quốc tế của trường đã bị cuốn hút và có ấn tượng tốt đẹp với màn trình diễn, giới thiệu trang phục áo dài truyền thống của Việt Nam do Nhà thiết kế Vũ Việt Hà thực hiện. Chương trình nghệ thuật như bản hòa ca về tình hữu nghị Việt Nam-Nga đã, đang và sẽ tiếp tục được nhiều thế hệ hai nước, đặc biệt thế hệ trẻ ngày này vun đắp và tăng cường.
Trường Đại học Sư phạm Quốc gia Nga mang tên Herzen là một trong những trường đại học lâu đời và uy tín nhất tại St. Petersburg, thành lập năm 1797, được xếp hạng thứ 2 trong các trường sư phạm tại Nga, thứ 99 thế giới về chất lượng đào tạo. Với 16 khoa (trong đó có các khoa mỹ thuật, âm nhạc, múa), 4 viện nghiên cứu, trường triển khai dự án “Trung tâm Giáo dục Mở” dạy tiếng Nga tại Hà Nội và Đà Nẵng, đào tạo hơn 800 học viên. Năm 2025, trường phối hợp tổ chức Ngày hội Tiếng Việt và Văn hóa Việt toàn Nga nhân 75 năm quan hệ ngoại giao hai nước. Với bề dày lịch sử và định hướng quốc tế hóa, trong đó có hợp tác với Việt Nam, trường đang đào tạo 15 sinh viên Việt Nam, trong khi 36 sinh viên Nga học tiếng Việt là minh chứng cho sự hấp dẫn của tiếng Việt trong cộng đồng sinh viên quốc tế, cũng như vai trò quan trọng của Trường Đại học Herzen trong hợp tác giáo dục Nga – Việt.
Việc khai trương Trung tâm Văn hóa Nga-Việt tại Trường Đại học Sư phạm quốc gia Herzen là một sự kiện quan trọng, đánh dấu sự hợp tác chặt chẽ giữa hai nước trong lĩnh vực văn hóa. Trung tâm là nơi giao lưu, trao đổi văn hóa, nghệ thuật, và ngôn ngữ giữa Nga và Việt Nam, góp phần tăng cường tình hữu nghị và hiểu biết lẫn nhau, đồng thời tiếp tục tạo thêm cầu nối tri thức giữa Việt Nam và Nga./.