Đây là lần đầu tiên Hương vị Cốm – Tinh Hoa Hà Nội được trình diễn trong một chương trình quảng bá quốc gia tại Nga, chương trình do Nghệ nhân Nhân dân Ánh Tuyết trực tiếp chế biến và giới thiệu đã trở thành món ăn được người dân Nga thích thú thưởng thức tại Lễ hội Văn hóa Việt Nam với chủ đề “Việt Nam – Sắc màu từ miền nhiệt đới” được tổ chức bên Quảng trường Đỏ, Thủ đô Moscow từ ngày 25/7/2025 đến ngày 03/8/2025 nhân kỷ niệm 75 năm thiết lập quan hệ ngoại giao Việt Nam-Nga.
Nói đến quảng bá ẩm thực Việt Nam, không khó để liên tưởng đến những món ăn, đồ uống vốn đã nổi tiếng khắp thế giới như phở, bánh mỳ, bún chả… Sẽ không nhiều người nghĩ đến cốm, thế nhưng khi cốm có mặt tại Lễ hội, bên cạnh việc hương vị ngon đến ngạc nhiên với bạn bè quốc tế, cốm còn mang ý nghĩa quảng bá tuyệt vời – Cốm là biểu tượng ẩm thực tinh tế của Thủ đô Hà Nội, nghệ nhân Ánh Tuyết vừa thao tác vừa giới thiệu: “Cốm không chỉ là món ăn mà còn là cả một nghệ thuật – kết tinh của nếp sống nông nghiệp, nhịp thở đô thị và tình cảm của người Hà Nội dành cho đất trời. Trong những đặc sản của Hà Nội, cốm là món ăn chơi nhưng lại dễ tạo nên thương nhớ, với những thức quà từ cốm như bánh cốm, cốm xào, xôi cốm… Cốm trở thành đặc sản ẩm thực không thể thiếu không chỉ trong tiết trời mùa thu, mà xuân sang Tết đến, mọi người cũng thường chọn cốm để thưởng thức”. Cốm với màu xanh nõn của lúa nếp non cùng hương vị ngọt ngào và tinh tế của đồng nội. Dù chỉ là món ăn dân dã nhưng cốm lại gắn bó sâu sắc với văn hoá, lịch sử của con người Thủ đô Hà Nội.
Đến với “Màu sắc nhiệt đới” trong Lễ hội Văn hóa Việt Nam tại Nga, Nghệ nhân ẩm thực Ánh Tuyết giới thiệu những sản phẩm tinh tuyển làm từ cốm như: cốm tươi, chả cốm, bánh cốm, chè cốm, kem cốm… Từng món ăn là sự kết hợp hài hòa giữa nguyên liệu truyền thống và sự sáng tạo của người phụ nữ Hà Nội gắn bó trọn đời với ẩm thực dân gian. Được biết đến như một “đại sứ ẩm thực” luôn miệt mài trong việc lưu giữ và truyền bá những nét đẹp của ẩm thực truyền thống Việt Nam, tính đến nay, Nghệ nhân Nhân dân Ánh Tuyết đã có hơn 60 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực ẩm thực, từng nấu ăn cho nhiều vị Nguyên thủ, lãnh đạo quốc gia trong đó có Hội nghị Cấp cao APEC năm 2017 tại Việt Nam. Là thế hệ thứ 7 của một gia đình gốc Hà Nội, từ nhỏ nghệ nhân Ánh Tuyết đã được giáo dục về quy chuẩn đức hạnh, nữ công gia chánh của một người phụ nữ. Bà chia sẻ: “Tôi đã bắt đầu đứng bếp từ năm 9 tuổi, từ cụ tôi đã truyền cảm hứng về sự kỹ lưỡng, tỉ mỉ và phải xuất phát từ trái tim của người đầu bếp để gìn giữ nét đẹp ẩm thực Việt”.
Chia sẻ xúc động khi lần đầu tiên được giới thiệu sản phẩm cốm tại khu vực Quảng trường Đỏ, Liên bang Nga, Nghệ nhân Ánh Tuyết cho biết: “đây là niềm vinh hạnh, là cơ hội hiếm có khi cốm của Thủ đô Hà Nội đang được bạn bè Nga thưởng thức bên quảng trường biểu tượng của nước Nga vĩ đại. Thật tự hào khi bạn bè Nga hiểu thêm một nét đẹp về đất nước ta bên cạnh những kỳ quan thiên nhiên, con người thân thiện, đất nước ta còn những món ngon truyền thống đang được lan tỏa ra thế giới”.
Trên cương vị trường đoàn Việt Nam trong Lễ hội Văn hóa Việt Nam tại Nga bà Ngô Phương Ly, Phu nhân Tổng Bí thư Tô Lâm từ đầu đã duyệt lựa chọn sản phẩm cốm với ý nghĩa quảng bá thêm một nét tinh tế, thanh cao của ẩm thực Việt Nam đến người dân Nga vốn đã rất quen với phở, bánh mì…, cốm cũng mang đến sự mới mẻ cho sự kiện chưa có tiền lệ này, trong đó, mỗi chương trình, mỗi món ăn đều đóng vai trò là cầu nối tươi đẹp vun đắp tình hữu nghị và sự hiểu biết lẫn nhau giữa nhân dân hai nước Việt Nam-Nga. Tại Lễ hội, Phu nhân Ngô Phương Ly đã trực tiếp giới thiệu đến bạn bè Nga về các thức đa dạng mà cốm Hà Nội được chế biến từ đôi tay khéo léo của người phụ nữ Việt Nam.
Giữa trái tim của nước Nga, trên Quảng trường Đỏ, người dân ở nhiều lứa tuổi xếp hàng chờ đợi đến lượt được thưởng thức các sản phẩm cốm như chả cốm, kem cốm, xôi cốm, bánh cốm… Sau khi được nếm hương vị cốm, các bạn Nga đều bày tỏ sự thích thú đối với văn hoá của người Việt Nam khi mang đến những nét độc đáo trong việc chế biến các món ăn xuất phát từ lúa gạo, các món ăn của vùng nhiệt đới, trong đó cốm Hà Nội là một nét đẹp, nét độc đáo rất Việt Nam đang ngày càng được lan tỏa rộng rãi đến với bạn bè quốc tế./.